Tôi chưa gặp ông Hoàng Quang Thuận, không được dự tọa đàm về thơ của ông, nhưng nghe nói chỉ một đêm mà ông cho ra hơn 140 bài thơ. Dư luận vừa “rùm beng” việc thơ của ông Hoàng Quang Thuận được Hội Nhà Văn Việt Nam tổ chức hội thảo, cùng những lời tâng bốc, ca tụng, tán dương đến tận “mây xanh”, cứ như có vẻ, bao hồn thiêng Yên Tử, bao núi non, sông suối, linh khí của của đất trời, lòng người và cả Ông Vua Trần Nhân Tông cũng phải “ngồi bật dậy” mà thưởng thức, mà ngỡ ngàng, phẩm bình và chiêm bái những áng thơ hay, những ý tưởng lớn lao của bậc kì tài Hoàng Quang Thuận ở thế kỷ hai mươi mốt…

Tôi đọc và nghe thấy khá nhiều cử tọa có “chức sắc, hay đã từng có chức sắc” trong giới hoạt động  chính trị, kinh tế, văn hóa… có mặt trong hội thảo, hay viết bài và cả điện thoại để khen ngợi nồng nhiệt… điều đó cũng là lẽ thường tình!

Nhưng khốn nỗi, người ta cố ý, hay cố tình gán cho ông nhà thơ có tên Hoàng Quang Thuận với bao lời lẽ quá lên, vống lên, mà có khi chính ông tác giả “Thi vân Yên Tử” cũng cảm thấy “xấu hổ” nếu không muốn nói “ tự ái”, nếu còn chút lòng tự trọng! Thôi thì việc hội thảo, việc tôn vinh thi ca, hay tôn vinh ai đó có (hoặc... nếu có) thi tài siêu đẳng thi tâm siêu việt, có công trình lưu truyền hậu thế, âu cũng là “phải đạo”. Tuy nhiên, việc tổ chức hội thảo ồn ào và tốn kém (tiền túi của nhân vật ngạo nghễ đón nhận lời khen ngợi nức nở, hay tiền túi của mạnh thường quân giấu mặt?) cuối cùng để rút ra được điều gì? Bạn đọc có nhờ hội thảo mà có thêm tư duy thẩm mỹ không? Văn chương nước nhà có nhờ hội thảo mà có thêm kiệt tác văn chương hoặc khuynh hướng sáng tạo không? Cả cái được và chưa được đã hiện hữu, hay đang ở “tập mờ” của nền thi ca Việt cả trong quá khứ, hiện tại và tương lai?!…

Việc ông Quang Thuận chỉ trong vòng có một đêm mà viết ra hơn 140 bài thơ ở một nơi và một chủ đề, viết tay, hay đánh máy có lẽ cũng không kịp! Thôi thì người sáng tác muốn viết theo cách nào, truyền thống có vần, có điệu, có niêm, có luật, hay thể tự do, các loại trường phái… nhưng không được “vô chính phủ”( ý nói miễn là thơ) có sao đâu. Nhưng tôi thực sự ngỡ ngàng và “ bái phục”! Chả thế mà có thông tin: Ông Phạm Khắc Lãm, Nguyên Tổng giám đốc Đài truyền hình Việt Nam đã tức cảnh sinh tình: “Tôi tưởng theo anh thăm Yên Tử/ Nào ngờ lạc bước chốn thi vân/ Hoàng Quang cửa Phật soi câu chữ/ Thuận dòng rửa sạch chốn bụi trần”. Cụ già Trung Nghĩa- 82 tuổi cho rằng “Thi Vân Yên Tử” bừng soi sáng- mở rộng hồn tôi với đất trời”,... Đến nay hiện đã có hàng chục tờ báo ở Trung ương và địa phương, từ báo Nhân Dân, Hà Nội Mới, Sài Gòn Giải Phóng đến các báo Hạ Long, Quảng Ninh, Thể thao- Văn hóa... đều đã có bài đăng tải về “hiện tượng thơ Hoàng Quang Thuận”. Thậm chí trên trang web Hội Nhà văn VN có người còn khẳng định chắc như đinh đóng cột: “Giữa thời buổi thơ in ra nhan nhản, chủ yếu xoay quanh đề tài tình yêu hoặc co vào suy tưởng chiêm nghiệm cá nhân, đôi khi rối mù tắc tị…thì “Thi Vân Yên Tử” và “Ngọa Vân Yên Tử” như một áng mây lành, thoát tục, trong trẻo đến lạ lùng dắt người đọc vào chốn Bồng Lai, rũ bỏ bụi trần trở về với bản ngã thiện tâm trong mỗi con người…”

Công nhận tâm thế thi nhân lúc này đây thật “an nhiên tự tại”. Một lần nữa tôi xin bái phục Hoàng Quang Thuận và cuộc hội thảo thành công tốt đẹp! Anh đúng là bậc kì tài, kiểu như Phạm Ngũ Lão trong “Người đan soạt làng Phù Ủng”, có điều cái soạt của tác giả “Thi vân Yên Tử” chắc chắn để đựng "hồn thơ lai láng”! Xin phép ngâm ngợi lại một tuyệt phẩm “made in Hoàng Quang Thuận” được Chủ tịch Hội Nhà văn VN trích dẫn công khai tán tụng rộn ràng ngay tại Hội thảo:.

... Sớm cưỡi mây chơi cùng non biếc
Đêm về bến nghỉ lót trăng nằm
Tiếng sáo thiền ca vui bất tận
Ngập tràn Yên Tử trăng trong trăng…

Chao ôi! Biển đảo Việt Nam đang “sôi lên sùng sục”, máu xương đã đổ và dường như sẽ còn phải đổ đấy! Đời sống vật chất và tinh thần, cả những áp bức, bất công của đại bộ phận dân chúng cần lao còn khổ lắm đấy! Vậy mà thi sỹ Việt % lẽ nào lại có thể an nhiên tự tại với những vần thơ “ sung sướng” như vậy lúc này được chăng?!

Đúng là thơ và cách thẩm thơ của tầng lớp trên “tầng lớp thoát tục”- Có lẽ ông nhà thơ Hoàng Quang Thuận chả phải lo nghĩ gì về gia đình, con cái, làng mạc, xóm thôn, quê hương đất nước nữa… sướng thật! Tại sao các nhà thơ của Nước Nam ta  không học ông nhà thơ nầy rồi gửi dự giải NOBEN , rồi về “cưỡi mây” thả diều cho sướng nhẩy!?                                                                                               

Tây Nguyên 10/8/2012

Hữu Kim

5. ỨNG VIÊN NÔ–BEN hay hội chứng Nô Đùa? - TRẦN TRƯƠNG

Vài tháng nay tôi được vinh dự đi dự một số cuộc hội thảo về THƠ, giới thiệu các tập thơ của các tác giả tên tuổi và chưa có tên tuổi. Hội trường khiêm tốn về chỗ ngồi của Hội Nhà văn VN luôn đầy ắp cử tọa nam, phụ lão ấu đến dự. Rồi thì băng rôn, khẩu hiệu, tiêu đề, lẵng hoa tràn cả ra sân và hành lang hội trường vốn còn chật hẹp và đông đúc. Giữa thời buổi kinh tế nước nhà đang chập chờn lúc lạm phát lúc thiểu phát, rồi bất động sản đóng băng, rồi hàng nghìn công ty thua lỗ, phá sản, rồi chạy trốn khỏi lệnh truy nã, rồi thì đại gia tự tử, rồi thì biểu tình đi đòi công lý, rồi thì cưỡng chế ép dân, rồi thì hàng hóa ế ẩm, rồi thì lừa đảo, cướp, giết, lừa tình, mại dâm chân dài, tàu hỏa đâm ô tô, xe điên lao vào cảnh sát, cảnh sát tát dân, thật là vô vàn kinh hãi, vậy mà hơn lúc nào hết con người bất chấp khủng hoảng, họ (cũng có không ít các quan chức thất thế về hưu đang muốn lưu danh với núi sông) cứ lao vào làm thơ, sáng tác thơ, in thơ hàng nghìn hàng vạn bản đua nhau lên sàn… “chứng kiến” và sau đó là một hội chứng Tọa đàm, hội thảo, PR, “lốp-bi”, viết bài bốc thơm tràng giang đại hải, và thấy “nhà thơ” nào cũng tâm, tài ngang ngửa, rộn ràng hơn cả không khí Ôlempic ở xứ Anh Quốc sương mù.

Trong và ngoài hội thảo, tọa đàm nghe ra không khí huyên náo giữa hai “trường phái” bởi một bên ra sức ca bài ca đầy hy vọng, thậm chí có những câu nói dựng tóc gáy: Thơ ông Q vừa xuất phát đã tới đích!!? Thật là vô lối, vừa bước chân đã đến đích thế thì hơn cả Tôn Ngộ Không và chắc chắn ông nhà thơ ấy sẽ được thay ngay vận động viên điền kinh VN đi dự Ôlempic để giành tấm huy chương vàng môn chạy. Nói cho cùng chứ THƠ làm gì có đích! Ấy vậy mà cái bản tham luận của “nhà”triết học nửa mùa nào đó cứ xưng xưng lên rằng câu phát ngôn ấy biểu tượng cho sự khám phá, thật là một thứ  chân lý… cùn. (Những kiểu khen ấy cứ như lời nịnh quá mức làm cho cả người được khen cũng cảm thấy ngượng). Còn ở phía bên kia thì lại quá đáng bằng những câu phát ngôn vô văn hóa đến tột độ. Họ phủ nhận hết, thơ anh ấy là kệch kỡm, là Bút Tre, là con cóc , là vô lối… là báo tường, trong khi giới văn chương biết đến mấy ông cực đoan ấy chỉ là hạng xoàng, đời sống bê tha, bia rượu vô chừng, kiến thức ở dạng báo đọc ở giờ ít người nghe ở“Đài tiếng Lói”, văn chương ông ta lổn nhổn mà tác phẩm được đo bằng thước thợ mộc về chiều dày trang sách nhưng vô hồn về con chữ.  Nhưng thôi, hôm nay không bàn về việc ấy mà tôi nói luôn vào cuộc hội thảo thơ của Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Quang Thuận với “Thi vân Yên Tử”. Tôi cũng không bàn đến những đại biểu đến dự, mà muốn nói ngay vào tập thơ này. Một tập thơ dày cả bìa là 204 trang (in ra để biếu). Tôi đọc và tôi nghe qua rất nhiều phát ngôn của nhiều bạn đọc và các nhà thơ khác thì tập thơ này là tập thơ tả cảnh một cách trực giác nhưng vô hồn, một tập thơ của người chơi ngông, và chắc chắn là hầu hết các bài làm theo kiểu “Đường luật” thì đều sai luật. Người ta bảo làm thơ bẩy chữ thì sao lại phá cách mà không “Nhị tứ lục phân minh/ Nhất tam ngũ bất luận”. Có ông nhà thơ nào đó lại bênh rằng: Ông ấy đã hào phóng bất chấp luật!? Thế thì có ngày vượt đèn đỏ là tai nạn như chơi. Cứ xui dại người ta. Xin dẫn chứng:

Hai MÙA xuân-hạ, đại NỞ hoa..
…Hoa RỤNG sân chùa hương THƠM ngát

Xin đánh chữ in hoa để các bạn thấy rằng bài thơ có 4 câu nhưng sai luật 2 câu, ấy vậy mà in ở nhà xuất bản Giáo Dục, ngõ hầu dạy học sinh làm thơ thì thật nguy quá. Nghe đâu sách thơ này còn có ý định được đưa vào dạy trẻ con ở một cái trường tận bên MỸ kia đấy. Nếu làm thơ tả cảnh như thế này thì việc gì phải lên đến Yên Tử để mà tả cảnh, cứ kiểu làm thơ này tôi ngồi ở Hồ Tây mà viết cũng kém chi: một anh làm thơ 7 chữ ngồi uống trà sen liền đọc cho tôi nghe bài tứ tuyệt của anh tức cảnh như sau:

Sen hạ HồTây đỏ một vùng
Chuông chùa Trấn Quốc nhẹ ngân rung
Cô gái hái sen in bóng nước
Hương bay tỏa ngát đến vô cùng..

Đấy thơ của một ông bạn già về hưu viết ra ngay, kém chi “Thi vân Yên Tử” nhỉ? Mà thật lạ các bài viết trên mấy báo đều tung hô tập “Thi vân Yên Tử” đến mức khó hiểu. Nào là được tổng thống Pháp đón nhận, Vua Thụy Điển kính nể, Giáo sư Mỹ kinh ngạc!? Một tập thơ vào loại dưới trung bình, câu cú thì cổ hủ, hành văn thì tùy tiện, gặp gì nói đấy, may mà không gặp cái cảnh nhà vua đi… vệ sinh, tôi e rằng đến đây mà không giữ bình tĩnh, xúc động quá mà tức cảnh thành thơ thì … khó tả. Tác giả bảo trong 3 giờ đồng hồ của một đêm, hình như có “tiền nhân” nhập vào hồn ông nên ông viết liền 121 bài thơ theo thể tứ tuyệt Đường luật! Tôi nghe xong thấy hãi, và tự hỏi: đây là một thiên tài hay một người tâm thần? Và ông đã quyết định gửi tập thơ Thi vân Yên Tử đi dự giải “LÔ-BEN”!!!

Thưa quí độc giả, tôi không bao giờ có ý định phủ nhận thiên tài, nhưng thiên tài không bao giờ sinh ra từ tiền bạc. Vùng núi, vùng sâu xa xôi kia bà con các dân tộc còn đói lắm, hãy chắt chiu những đồng tiền ấy cho một ngày sống của kẻ nghèo khó hơn là in hàng nghìn cuốn sách vô bổ đưa vào khoảng không hão huyền và huyễn hoặc. Lao động nhà văn là một loại lao động đặc thù và vô cùng khó nhọc. Nhà thơ Mai-a-côp-xki đã dạy chúng ta (đại ý): Phải chắt lọc trong hàng nghìn quặng chữ, để tìm ra một chữ mà thôi. Xin ai muốn bước vào lãnh địa của thơ ca thì đừng bao giờ huyễn hoặc mình hay nhầm tưởng câu nói của tên tội phạm ngày nào là “mọi cái đều mua được bằng tiền và nhiều tiền”… Vâng cũng có thể chức vụ thì mua được nhưng THƠ CA thì không có cách nào mua được cả, đấy là điều tiên quyết của bất cứ thời đại nào, chế độ nào.

Phản hồi của Nhà báo Lê Phương Dung: Tôi khẳng định là tôi không bao giờ thèm quan tâm hay đọc bất cứ một cái gì hay thơ thẩn của cái ông tờ sờ Hoàng Quang Thuận này, dù ông ta có là “bạn thân” của Bạn tôi thì tôi vẫn xem thường lắm lắm. Lý do tôi sẽ nói thẳng khi nào có dịp gặp mặt ông ta, và thực lòng mà nói thì tôi chắc chắn là ông tờ sờ này chưa bao giờ biết mặt tôi (có chăng chỉ trên Báo, mạng). Và ngược lại thì tôi cũng như vậy, lúc đầu tôi cũng cứ nghĩ chỉ là một dạng “tầm gửi” dây leo vô hại. Nhưng sau khi có những vụ việc xảy ra mà tôi được chứng kiến tường tận… thì tôi thậm khinh bỉ. Và tôi lại nhớ lại chuyện “ngửi văn”. Có một người mù cả hai mắt nhưng lại sành thưởng thức Văn chương, nói rằng chỉ ngửi hơi Văn cũng biết Văn hay dở, hà tất phải đọc. Ông Tú nọ đưa bộ Tây Sương Ký, anh ta lật qua lật lại rồi bảo: – Tây Sương Ký đây mà! Ông Tú hỏi sao biết? Anh ta trả lời: - ngửi có mùi son phấn! Ông Tú lại đưa bộ Tam Quốc ra hỏi. Anh ta ngửi, rồi bảo: – Tam Quốc Chí đây mà, ông Tú tặc lưỡi sao giỏi thế? Anh ta thủng thẳng: -thì ngửi có mùi binh đao. Thấy ông ta nói đúng quá, ông Tú phục sát đất, vốn là người tự phụ, cho rằng xưa nay chưa ai hiểu Văn chương “Uyên Bác sắp giật giải Lo-ben” của mình, bèn đưa tập Thơ mình mới làm ra hỏi, để hòng mong nhận một lời khen, anh chàng kia không đưa lên mũi ngửi mà lại đẩy ra xa rồi bảo:  - Văn này là của ông chứ gì? Quá ngạc nhiên và khoái trá, anh ta hỏi sao biết? Thì ngửi có mùi thum thủm… (…).

Văn chương Plus, lethieunhon.com