Ngày 22/8/2012, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh có Quyết định số 2450/UBND - VX phê duyệt quy hoạch chi tiết Khu văn hóa du lịch Nguyễn Du (xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân).

Khu văn hóa du lịch Nguyễn Du được quy hoạch với  tổng diện tích 339,75ha (tỷ lệ 1/2000), thuộc phạm vi xã Tiên Điền và một phần diện tích thị trấn Nghi Xuân và xã Xuân Giang, huyện Nghi Xuân. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch  Hà Tĩnh làm chủ đầu tư và Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng Hà Nội - HADECON lập.

Quy hoạch Khu văn hóa du lịch Nguyễn Du được tổ chức với các không gian chính sau:

Khu A:Không gian chính văn hóa (365.113m²)

- Khu lưu niệm Nguyễn Du: khu di tích Nguyễn Du gắn liền với quảng trường và dòng "Tiểu Khê" chảy ở giữa xuyên suốt từ quảng trường Khu di tích đến vườn Thúy, không gian văn hóa Tiên Điền, vườn Văn - vườn Tượng và đến gần mộ Nguyễn Du. Khu lưu niệm Nguyễn Du có bố cục tổ hợp lấy tượng đài Nguyễn Du làm tâm. Trục động - tây: đi qua tứ trụ, tượng đài Nguyễn Du và nhà Bảo tàng; trục bắc - nam: đi qua nhà  thờ họ Nguyễn, không gian tượng đài, thư viện Nguyễn Du, theo trục hiện tại đến cổng "Hạ - Mã". Thủ pháp tạo hình là hệ trục, thức vuông, tròn, toàn khu là một công viên di tích.

- Quảng trường Nguyễn Du và vườn Thúy: quảng trường Nguyễn Du là không gian thực hiện các hoạt động lễ hội, kỷ niệm là khoảng trống tương ứng với tượng đài Nguyễn Du. Chính giữa là sân rộng, hai bên là các thảm cỏ hình vuông. Chính trục đông tây với tượng đài là biểu trụ Tố Như tác phẩm điêu khắc nói về văn khí Tiên Điền. Quảng trường được tổ hợp theo các trục nam - bắc, đông - tây liên kết với các trục tương ứng của Khu văn hóa du lịch Nguyễn Du.

- Vườn cây, đất dự trữ xây dựng, khu bảo tồn và phát triển giá trị Truyện Kiều: là vườn cây xanh và khu đất dự trữ để phục vụ các dự án nhằm phát huy giá trị tác phẩm Truyện Kiều trong tương lai.

- Không gian Nguyễn Du: cấu trúc không gian Nguyễn Du gồm 4 yếu tố: Vườn cảnh; vườn tượng về tính cách và con người Nguyễn Du; dinh thự tượng trưng cho thời làm quan; hồ sen  và cảnh quan tượng trưng. Với ngôn ngữ tổ hợp tượng trưng thu nhỏ thiên nhiên, bố cục tự do  và các điểm nhấn thị giác như tâm trạng Nguyễn Du, lầu các, núi Hồng.... 

- Không gian văn hóa Tiên Điền: được tổ chức theo không gian truyền thống, có trục chính phụ, đăng đối tả hữu. Các lối vào với chính môn, tứ trụ với tam quan. Dòng "Tiểu Khê" chảy giữa Văn chỉ Tiên Điền và Đình Tiên yếu tố giao hòa với thiên nhiên vừa có ý ẩn dụ vừa làm giàu sắc thái cảnh quan khí hậu.

- Vườn văn vườn tượng: là không gian tôn vinh danh nhân văn hóa Tiên Điền, Nghi Xuân nói riêng và Hà Tĩnh nói chung. Tháp văn bút cao là điểm nhấn không gian văn hóa vườn Văn - vườn Tượng. Vườn Văn - vườn Tượng được chạm khắc trên đá các trích thơ ghi lại các giai đoạn thi nhân, các tích truyện văn học, điển tích và nguồn gốc của văn nhân Tiên Điền và Nghi Xuân. Qua các tượng danh nhân như Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Khản, Nguyễn Mai... đến thầy Tả Ao ... được tạc dựng trong vườn là một bộ phận quan trọng trong cấu trúc không gian Khu du lịch văn hóa Nguyễn Du

- Không gian văn cộng đồng xã Tiên Điền:  khu UBND xã Tiên Điền được nâng cấp mở rộng. Cca cơ sở như bưu điện, trạm y tế xã, trường tiểu học cũng được chỉnh trang. Các khu văn hóa thể thao và công viên cộng đồng tổ chức đảm bảo khoảng cách đi bộ hợp lý.

- Khu mộ Nguyễn Du: toàn bộ khu mộ được tổ hợp theo trục đông tây, hướng về Hồng LĨnh. Không gian bái đài (sân trong), bái đình và hành lang là nơi trưng bày các tác phẩm nghệ thuật thơ văn, tranh tượng và thư pháp về Đại thi hào Nguyễn Du. Trên trục đông tây có tứ trụ, nhà bia, mộ, cuốn thư và đài Nghiên - Bút, đồng trục với bái đài và bái đình ở phái tây của tứ trụ. Đây là trục tổ hợp chính và đối xứng

Khu B: Các cơ sở dịch vụ, sản xuất và tái định cư (diện tích 555.277m²)

Các khu du lịch, bao gồm các khu đất dự trữ phát triển, khu văn hóa thể thao cộng đồng, các khu tái định cư; Khách sạn và các công trình phụ trợ (nhà hàng, hội nghị, các dịch vụ du lich);   Khu sản xuất tiểu thủ công nghiệp, bố trí khu đất dự trữ kêu gọi đầu tư, tổ chức không gian và quy mô các tiểu khu sẽ được xác định theo nội dung đầu tư; Các khu tái định cư, làng chỉnh trang, nghĩa trang: các làng chỉnh trang chủ yếu tổ chức hệ thống đường giao thông trong các xóm bảo đảm liên thông cần thiết. Ngoài các đường chính quy hoạch cần thông các ngõ cụt hiện tại

Khu C: Các cơ sở  và chức năng công cộng ( diện tích 83.620m²)

Trường Phổ thông trung học Nguyễn Du, Trường Tiểu học Nguyễn Du, Trường Tiểu học Tiên Điền, Trường Mầm non Nghi Xuân, UBND xã Tiên Điền, Bưu điện, Trạm xá, bãi xe tập trung... Các công trình này được cải tạo mở rộng, xây các hạng mục mới để xứng tầm với các công trình văn hóa trong Khu văn hóa du lịch Nguyễn Du

Khu D: Các làng chỉnh trang và các công trình tín ngưỡng (diện tích 2.010.125m²).

Cách tổ chức không gian này dựa trên các điều kiện cụ thể và mở rộng chỉnh trang 4 công trình liên quan trực tiếp và có vị thế liền kề với tổng thể Khu văn hóa Tiên Điền Nguyễn Du là Khu lưu niệm Nguyễn Công Trứ, đền thờ và mộ Nguyễn Nghiễm, đền thờ và mộ Nguyễn Trọng, chợ và bến Giang Đình

Về cơ sở hạ tầng, quy hoach chi tiết hệ thống giao thông với diện tích 383.365m²; san nền; cấp nước; thoát nước và xử lý nước bẩn; cấp điện và thông tin liên lạc; thu gom rác thải, chất rắn và vệ sinh môi trườ

Ủy ban  nhân dân tỉnh Hà Tĩnh giao cho các Sở xây dựng, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân huyện Nghi Xuân  ban hành Quy định quản lý quy hoạch. Giao  Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch phối hợp Ủy ban nhân dân huyện Nghi Xuân giới thiệu quy hoạch trên các phương tiện thông tin đại chúng, triển khai cắm môc chỉ giới xây dựng theo đồ án quy hoạch đã được duyệt; chủ trì xây dựng quy hoạch chi tiết (tỷ lệ 1/500) các khu chức năng và tập trung huy động nguồn lực để đầu tư xây dựng. Sở Kế hoạch - Đầu tư, sở Tài chính hàng năm cân đối, bố trí lồng ghép các nguồn vốn ưu tiên đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng theo đúng quy hoạch đã được Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt./.

Bách Khoa