Nói đến món ăn quê nhà, những người dân xứ Nghệ không ai lại không biết món lươn um chuối chát rất đặc trưng và ngon miệng vừa hấp dẫn và gần gũi đến lạ lùng.
Cho dù cuộc sống người dân xứ Nghệ luôn thường xuyên phải đối mặt với bao khó khăn, gian nan vất vả. Nhưng mỗi khi có dịp về thăm quê nhà, điều chắc chắn là bạn sẽ được những người thân nơi đây chiêu đãi nhiều món ăn đặc sản dân dã của quê hương và đã trở thành những món ăn yêu thích của rất nhiều người cả ba miền Trung, Nam, Bắc. Trong đó ấn tượng nhất phải kể đến: đó là món lươn um chuối ăn rất ngon và lạ miệng.
 

Những con lươn xứ Nghệ.

Sau những cơn lũ dữ, thiên nhiên đã bù lại và “ưu đãi” cho vùng đất xứ Nghệ này rất nhiều lươn. Những con lươn to bằng ngón chân cái, vàng ươm lẩn mình trong những hốc sâu, lần lượt bị lôi ra bằng nhiều cách bởi trí khôn con người. 

Những người nông dân làng quê vốn chân chất thật thà, chịu thương chịu khó đang “dò dẫm” từng chiếc hang trên đồng cạn, xuống đồng sâu, hòa lẫn tiếng cười trong trẻo ngây thơ, hớn hở vui mừng hiện rõ trên khuôn mặt của mấy em nhỏ theo cha ra đồng mỗi khi bắt được những con lươn béo ngậy vàng “chai chái”, trông thật ngon mắt.

Người dân xứ Nghệ vốn nổi tiếng sống chan hòa tình cảm, truyền thống có từ bao đời là rất hiếu khách và cũng có một chút tự hào về những món ăn “riêng biệt “ của quê hương. Nhiều món ăn đặc sản làm từ lươn được chế biến rất đa dạng nhưng vẫn giữ được sắc thái riêng, làm cho người được thưởng thức có cảm giác thật ấm áp tình người.

Tuy chỉ là một món ăn bình dân đơn giản, nhưng được dùng như món mồi ngon " khai vị" đưa cay cùng vài ly rượu gạo nguyên chất, để cảm nhận và thấy hết cái ngon của món lươn um chuối. Chỉ vậy thôi cũng đủ hấp dẫn và mời gọi lắm rồi! Món ăn mềm thơm, ngọt vị lươn cùng các loại lá gia vị kết hợp với vị bùi bùi của chuối xanh khiến nó trở nên thật đặc biệt. 

Cách làm cũng đơn giản và không tốn nhiều thời gian.

Đĩa lươn um chuối.

Nửa kg lươn bóp với muối và giấm cho sạch nhớt, mổ bụng bỏ ruột, cắt khúc khoảng 2 - 3cm, ướp gia vị gồm bột nghệ, bột nêm, bột ngọt, hành tăm, ớt, tiêu và một thìa mỡ nước để tăng thêm độ béo, để khoảng 20 phút cho thấm gia vị rồi đem chiên sơ. Chuối xanh 5 quả: gọt vỏ, cắt khúc 2,5 cm, chẻ làm tư rồi ngâm vô thau nuớc pha muối với chanh, bắc nước sôi chần sơ qua cho hết chát; 

Riềng, nghệ tươi giã nát, trộn mắm tôm vào cùng, lọc lấy nước bỏ bã. Hành - tỏi - sả - ớt băm nhỏ cho vào chảo phi thơm, cho chuối vào xào sơ, sau đó cho luơn vào đảo đều, 1 trái dừa tươi lấy ít nuớc đổ vào sâm sấp rồi mới cho giấm, ruợu và nước riềng, nghệ, mắm tôm vào, món ăn sẽ trở nên rất đậm đà dậy mùi thơm hấp dẫn. 

Đậy nắp đun lửa cho sôi rồi giảm bớt lửa, khi chuối xanh và lươn chín mềm, nuớc trong nồi vàng sánh màu nghệ, nêm lại gia vị vừa ăn, tắt bếp và cho lá nghệ, lá tía tô và lá lốt thái sợi trộn đều. Có thể ăn kèm với bún với cơm. Lươn um chuối xanh là món ăn giản dị nhưng đảm bảo ai cũng thích thú bởi hương vị thơm ngon của nó.

Chuối hột.

Thịt lươn dai mềm thơm cùng các loại lá gia vị mang hương đồng cỏ nội kết hợp với vị bùi bùi của chuối xanh khiến nó trở nên đặc sắc, đậm đà và thật khó quên.

Từ những con lươn đồng chính hiệu nên đạt được độ dai ngon thơm ngọt, có hương vị đặc trưng với cái ngon riêng, mùi vị riêng vừa bùi và bổ dưỡng. Nếu chế biến bằng lươn nuôi sẽ mất ngon và không có độ dai, thơm, ngọt. 

Đây cũng là món ẩm thực dân dã đã có từ thời xa xưa, là món ăn ngon và phổ biến của các làng quê Nghệ An – Hà Tĩnh, dễ làm dễ ăn, rất đơn giản nhưng trong những bữa cơm gia đình, có lẽ chẳng có gì ấm áp và hạnh phúc hơn khi được cùng người thân, bạn bè, quây quần bên nồi lươn um chuối cay cay và thơm phức.

Những người con xa quê cho dù sinh sống bất cứ nơi đâu cũng không bao giờ quên được hương vị thơm ngon của món lươn um chuối đậm chất dân dã xứ Nghệ.