Trước đó, tại Đà Nẵng, chỉ một vài hiện tượng xảy ra, theo ông là không đáng kể, đã được ngành giáo dục và đào tạo kịp thời xử lý nghiêm minh nhưng đã bị dư luận rùm beng làm cho to chuyện suốt hàng tháng trời. Xem văn bản quy định về chuẩn mực đạo đức nhà giáo của Sở GD-ĐT TP Đà Nẵng, cụ thể đến từng chi tiết, mới thấy bục giảng chốn học đường nghiêm minh, khe khắt quá. "Sâu" chưa kịp thai nghén đã bị phát hiện loại trừ, tránh "con sâu làm rầu nồi canh", lấy đâu ra nhiều sâu để hoại tử cả cơ thể giáo dục như có tờ báo đã kết luận. Kịp thời phát hiện cái xấu, chống tiêu cực là chức năng của báo chí.

Mỗi một thông tin xấu về nhân cách của người thầy giáo đều tạo sự phẫn nộ cho dư luận xã hội. Nếu chỉ nhìn vào một vài hiện tượng ấy để đánh giá thì bức tranh về giáo dục ắt sẽ tối. Nhưng hãy căn cứ vào con số trên 1 triệu giáo viên ở tất cả các cấp học, ngành học hiện tại để xem tỷ lệ giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo đã được phản ánh trên báo chí chiếm bao nhiêu trong số đó, ắt sẽ có một cái nhìn chuẩn xác hơn. Vụ việc thầy giáo "đổi tình lấy điểm" xảy ra tại Trường cao đẳng phát thanh truyền hình Hà Nam dù đã được chính Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân khi ấy mới nhậm chức kịp thời có biện pháp ngăn chặn và nghiêm trị. Từ đó đến nay đã trên 3 năm, nhưng theo nhẩm tính thì báo chí đã nhắc đi nhắc lại vụ việc này không dưới 40 lượt và cho đến bây giờ vẫn có báo vẫn còn nhắc lại.

“Thầy giáo làng” Đoàn Bé dạy ngoại khóa miễn phí cho học trò nghèo vùng Đông Bình Sơn(Quảng Ngãi) - Ảnh: Minh Thu

Trong khi đó hàng ngàn, hàng vạn nghĩa cử cao đẹp của người thầy giáo ở những ngôi trường còn ít được nêu gương. Giáo dục “nói dễ làm khó”. Tính bình quân không có một gia đình Việt Nam nào không có người từ trường học đi ra, nên mọi việc làm đều hiển hiện ngay trước mắt. Tuy nhiên, chỉ những người trong cuộc mới hiểu sâu sắc, thấu đáo về giáo dục. Mỗi lần đi thực tế đến các trường học, bản thân tôi lại thấy mình nhỏ bé trước những việc làm cao cả, những đóng góp to lớn, những hi sinh thầm lặng của không ít thầy cô giáo. Người ta bảo thường thì các trưởng phòng giáo dục, hiệu trưởng trường học hay có cái nhìn định kiến với giáo viên do tâm lý gia trưởng. Nhưng cả 3 lần đi thực tế vào đầu năm học này ở 3 địa phương khác nhau, một ở quận Thanh Khê (Đà Nẵng), một ở TP Huế, một ở trường THPT Đakrông (Quảng Trị), chúng tôi đều ngạc nhiên khi các vị lãnh đạo và cán bộ quản lý nơi này bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với đội ngũ giáo viên của họ một cách không giấu giếm. Thầy giáo Nguyễn Xuân Chiến, Hiệu trưởng Trường THPT Đakrông đã từ chối về chốn phồn hoa đô thị, ở lại với huyện miền núi Đakrông, chỉ vì lý do: “đội ngũ giáo viên ở đây tốt quá, tôi khâm phục họ. Nhờ họ mà tôi vượt lên mọi vất vả, gian nan để hoàn thành nhiệm vụ.”

“Nếu có một lúc nào đó bạn cảm thấy vơi đi nhiệt huyết với nghề, giảm sút niềm tin ở vẻ đẹp cuộc sống và con người, tôi quả quyết rằng bạn hãy đến cái nơi mà tôi đã từng đến; ở đó, thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ sẽ trả lại cho bạn cái thanh sạch bắt rễ từ nguồn cội. Và cũng ở đó, bạn sẽ thấy yêu, thấy quý biết bao cuộc sống của những con người chỉ biết đến tình yêu chứ không có khái niệm về sự thù hận. Nơi ấy có những ngôi trường trong phố núi, trên cao nguyên, rừng già heo hút ...” Đó là những dòng đầy xúc động chúng tôi trích dẫn từ một phóng sự dự thi về đề tài giáo dục của một nhà văn ở Hà Nội khi đi thực tế tại huyện Kon Ploong, một huyện vùng sâu nhất của tỉnh Kon Tum viết về những cống hiến, hi sinh của các thầy cô giáo cho sự nghiệp giáo dục miền núi.

Nơi ấy có những ngôi trường trong phố núi, trên cao nguyên, rừng già heo hút, có những người vượt lên gian khó cống hiến cho sự nghiệp trồng người

Tại Hội nghị tổng kết năm học 2008-2009, triển khai nhiệm vụ năm học 2009-2010 của khối đại học, cao đẳng, gần cả ngàn đại biểu đã vô cùng cảm kích trước sự ghi nhận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đối với những thành tựu đổi mới của giáo dục và công sức đóng góp của đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo.

Thắng lợi của cuộc vận động “hai không” hiển nhiên đến mức cho đến nay, cả những người trước đó đã từng thiếu niềm tin cũng không còn phải nghi hoặc. Cùng với việc “nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” là việc ban hành những chuẩn kiến thức kỹ năng của người thầy, là “nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo”.  Ngành GD đã thể hiện tinh thần trách nhiệm rất cao, sự quan tâm lớn tới vấn đề đạo đức nhà giáo khi phát động cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”. Quy định đạo đức nhà giáo theo Quyết định số 16/2008/QĐ-BGDĐT ngày 16/4/2008 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã được phổ biến tới từng giáo viên. Xã hội bắt đầu có cái nhìn khe khắt hơn với người thầy và người thầy cũng chịu nhiều áp lực hơn từ phía phụ huynh, học sinh, đồng nghiệp… Hiện tượng người thầy kém nhân phẩm đây đó vẫn còn, nhưng không thể từ những hiện tượng này mà đánh giá phủ định nhân cách đội ngũ nhà giáo nói chung hiện nay. Chính từ những nỗ lực của ngành giáo dục trong xây dựng đội ngũ nhà giáo hoàn thiện về năng lực và nhân cách đã xuất hiện một quy luật tự loại thải trong nhà trường. Nhiều giáo viên tự nhận thấy mình không đủ khả năng tiếp tục đứng trên bục giảng đã phải tự tìm một hướng khác thích hợp. Phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong năm qua hiện đang tiếp tục phát huy hiệu quả gắn kết nhà trường với xã hội, người thầy giáo với học sinh và phụ huynh, đồng nghiệp với đồng nghiệp. Nếu làm một cuộc thăm dò ý kiến của các bậc phụ huynh và các em HS để có một kết luận chính xác về đội ngũ thầy cô giáo ở các trường hiện nay, chắc chắn, những suy luận mà có tờ báo  đưa ra cho rằng đang có sự xuống dốc về nhân cách người thầy là không đủ căn cứ và thiếu trách nhiệm! Muốn hiểu nhân cách người thầy, cần đến tận nơi, nhìn tận chốn và có cái nhìn toàn diện; không nên cực đoan, vội vã khi xem xét.

Thuý Hồng