Đền thờ Thái giám hầu Nguyễn Thuỵ.

( Tức đền Cây thông)

                   Khu đền và  2 trong 4 sắc phong còn lại (Ảnh TQT)

Khu mộ Thái giám hầu Nguyễn Thuỵ và TS Nguyễn Phong (Ảnh Văn Dũng) 

     Khu đền Thái giám hầu Nguyễn Thuỵ nằm giữa 2 thôn Phúc Tiến và Phúc Thọ. Một vùng cây cối um tùm, đứng giữa là một cây thông cổ thụ ( nên thường gọi là đền Cây thông). Đền được xây dựng từ thời Hậu Lê (cuối thế kỉ XVII). Kiến trúc chạm khắc tinh xảo, xây dựng theo kiểu kiến trúc thời Lê. Đền có Thượng -Trung - Hạ điện xây dựng theo hình chữ TAM. Phía trước hạ điện có hồ bán nguyệt và 2 trụ biểu. Trong thượng điện đồ tế khí, hoành phi, câu đối, sắc phong khá nhiều. 

     Đền Cây thông thờ Nguyễn Thuỵ, một vị quan to, có nhiều công lao giúp vua Lê, chúa Trịnh trị nước, an dân. Vì vậy, ông đã được vua Lê thăng chức Tả giám thừa, tước hầu. Lúc về an trí tại quê nhà ông đã được nhà vua ban cho nhiều bổng lộc, đất đai. Sau khi mất ông được vua Lê, chúa Trịnh, nhà Tây Sơn đều sắc phong: Đặc tiến kim tử vinh lộc đại phu. Trước khi mất, ông có làm di chúc ( sau này bị thất lạc) cống hiến toàn bộ đất đai cho nhân dân các xã quanh vùng. Trong đó làng Yên Hồ được hơn 17 mẫu, các làng Hạ Tứ, Thượng Tứ, Nhân Thọ... cũng được chia đất. Cảm cái công đức của ông, làng Nội Đoài ( tên gọi cũ của 2 thôn Phúc Tiến và Phúc Lộc) và nhân dân trong vùng đã lập đền thờ ngay sau khi ông mất (mất ngày14.4 chưa rõ năm) và suy tôn ông làm Thành hoàng của làng.

    Trải qua thời gian, mưa nắng, thời gian hợp tự, chiến tranh … khu đền ngày nay bị hoang phế. Hiện đền chỉ còn lại một số thứ như: Tấm bia đá ghi công đức của ông, ngai thờ bằng gỗ, lư hương bằng đá, bài vị và 4 sắc phong trong đó: một của chúa Trịnh Căn, 2 sắc phong của vua Lê Hy Tông và một sắc phong của vua Cảnh Thịnh-Nguyễn Quang Toản.

     Vừa qua nhân dân thôn V xã Yên Hồ đã tự nguyện tổ chức quyên góp, xây dựng được 2 căn nhà nhỏ để làm nơi thờ cúng Thái giám hầu Nguyễn Thuỵ ngay trên nền đền trước đây để tri ân vị thành hoàng của làng đã có công giúp nước, cứu dân. Cứ đến ngày 14-4 ÂL hàng năm nhân dân làm lễ cúng tế; ngày mồng một, ngày rằm hàng tháng nhân dân thành tâm hương khói phụng thờ.

    Với nguyện vọng đền thờ Thái giám hầu Nguyễn Thuỵ sớm được trùng tu để được các cấp có thẩm quyền công nhận là Di tích lịch sử, nhân dân Yên Hồ luôn có ý thức giữ gìn, tôn tạo và phát huy giá trị lịch sử, văn hoá của khu đền, góp phần xây dựng đời sống tinh thần ngày một thêm phong phú.

                       (Trần Quốc Thường - Sưu tầm, biên soạn)